Vitamina A: se piggiâ à stomaco veuo, e vitamine vëgnan escrete inte feçe primma che o còrpo o pòsse sciorbîle e deuviâle. E vitamine che se soluiscian into grasso, comme a vitamina A, devan deslenguâse into grasso pe vegnî sciorbie da-a mucosa gastrointestinale. Pe quello, dovieivan vegnî piggiæ dòppo i pasti pe garantî unn’asciorbimento ciù completo.
E çellole epiteliale di ançien vëgnan dannezæ de lengê e a seu rexistensa a l’é relativamente bassa. A fonçion prinçipâ da vitamiña A a l’é de mantegnî a crescita de diverse çellole epiteliale; donca, l’é neçessäio unna supplementaçion appropriâ de vitamina A. In azzonta à ottegnî quarchedun da-o mangiâ (comme e caròtte, i produti de læte, e euve, o figæto animale, e verdue verde scue e i produti de læte), se peu piggiâ de capsule de vitamina A pe conto seu, unna capsula unna vòtta pe giorno, ch’a contëgne 25.000 UI, de vòtte.
Vitamina C: sta chì a l’é unna vitamina estremamente delicata ch’a se soluisce inte l’ægua. E seu propietæ en assæ instabile e a vëgne destruta de lengê da l’oscidaçion. O còrpo de l’òmmo o no peu scintetizzâ a vitamina C e o l’à da ottegnî da-o mangiâ. Pe quello, beseugna fâ attençion quande se consumma e se coxe a vitamina C. A vitamina C a l’é suscettile a-i danni da l’ægua, da-o cado, da-a luxe, da l’oscigeno e da-o feugo. O fæto de sciortî inte l’ægua, coxinâ ò a luxe diretta do sô o peu destrue scignificativamente a vitamina C. Pe de ciù, fumâ unna sola çigaretta o l’impoverisce 25 mg de vitamina C e o consummo de 100 mg de mangiâ frito o l’impoverisce ascì 25 mg de vitamina C
.
Vitamina E: Un nutriente essençiâ pe-o còrpo uman, tante persoñe piggian de regola di supplementi de vitamina E. À tutti i mòddi, un studio fæto de no guæi o mostra che l’abuso da vitamina E o no l’é solo che inefficaçe, ma o redue ascì a duâ de vitta e i conflitti co-e mëxiñe che reduxan o colesterölio.
I reçercatoî de l’Universcitæ de Tel Aviv in Israele an pubricou un studio inte l’urtimo numero da revista americaña *Arterioscleroxi, tromboxi e biologia vascolare* [7], con tracciâ 300.000 persoñe pöcassæ di Stati Unii, Euröpa e Israele, con confrontâ quelli ch’an piggiou a vitamina E con quelli che no. I exiti an mostrou che o primmo o l'aiva squæxi quattro anni de vitta de qualitæ-regolæ in meno che o segondo.
Quali alimenti son ricchi de Vitamina E?
O coscì dito «anno de vitta aggiustou pe-a qualitæ» (QLAC) o converte o numero d’anni de sopravivensa con de qualitæ de vitta despæge into numero equivalente d’anni de sopravivensa inte unna sanitæ perfetta. O l'é un conçetto addeuviou pe valuâ o livello de cangiamento inta qualitæ e inta quantitæ da vitta provocæ da-o trattamento e da-e assistense sanitäie. À tutti i mòddi, i reçercatoî fan nottâ che sto fæto o no veu dî che tutti quelli che piggian di supplementi de Vitamina E vivan quattro meixi de meno. Di studdi preçedenti an nottou ascì che i supplementi de vitamiña E no solo no prevëgnan çerte mouttie, ma peuan ascì ëse in conflitto co-e mëxiñe che reduxan o colesterölio. I reçercatoî dixan che se se peu ottegnî assæ de vitamiña E da-o mangiâ, a supplementaçion a no l’é neçessäia.
Vitamina B6: piggiâ de dòse erte de piridosciña pe errô (2{6}}6g pe giorno pe 2-40 meixi) pe caxon do stress premenstruale o peu provocâ unn'atascia sensoriale progresciva e un grave deterioramento do poxiçionamento di arti ciù basci e da sensaçion de vibraçioin, con pöco impatto in sciô tocco, in sciâ temperatua e in sciô pain. O scistema motô e nervoso çentrale o no l’é dannezzou. O repiggio dòppo avei fermou a piridosciña o l’é assæ lento e çerti paçienti se repiggian solo che in parte. E vitamine anticançerose en di componenti de vari tesciui into còrpo uman e no forniscian energia. L'apporto eccescivo o no l'é benefico pe-o còrpo e çertidun peuan fiña produe di effetti segondäi teusceghi ò a mòrte.